354 - « صحيفهء عارض » به سِحْرِ لعبت چشم تو اى خجسته خصال * به رمزِ خط تو اى آيتِ همايون فال به نوش لعل تو اى آبِ زندگانىِ من * برنگ و بوى تو اى نوبهارِ حُسن و جمال به گرد راه تو يعنى كه سايبان اميد * به خاكِ پاى تو يعنى كه رشكِ آبِ زلال به جلوه‌هاى تو چون شيوه‌هاى رفتنِ كبك * به غمزه‌هاىِ تو چون عشوه‌هاى چشم غزال به طيبِ خلق تو و نفحهء شمامهء صبح * به بوىِ زلف تو و نَكهتِ نسيمِ شمال به آن عقيق كه ما راست مُهرِ خاتم چشم * به آن گهر كه شما راست دُرّ درجِ مقال به آن صحيفهء عارض كه گشت گلشنِ عقل * به آن حديقهء بينش كه شد مقامِ خيال كه در رضاى تو حافظ گر التفات كنى * به عمر بازنماند چه جاى مال و منال * توضيحات : به سحر ( قسم به جادوى چشم تو ) خجسته ( مبارك ) خصال ( جمع خصلت - اخلاق خوب ) آيت ( نشانه ) همايون ( مبارك ) آب زندگانى ( آب‌حيات ) به رنگ و بوى ( قسم به - به حق رنگ و بوى ) به گرد راه ( به - قسم - به حق گرد راه تو ) به خاك پاى ( به حق خاك پاى تو ) رشك ( حسد ) ( اصولا در اين غزل كليه « به » ها « به » قسم مىباشند ) چشم غزال ( چشم شهلا ) غمزه ( عشوه و كرشمه ) طيب ( بوى خوش ) نفحه ( بوى خوش ) عقيق ( اشك چشم ) درج ( صندوقچه ) صحيفهء عارض ( چهره و صورت يار ) گلشن ( بوستان ) حديقه ( باغچه ) التفات ( توجه ) معنى بيت ( 1 ) ( قسم به جادوى چشم تو اى جانان نيك اخلاق و به حق رمز خط تو اى نشانه مبارك‌فال ) معنى بيت ( 2 ) ( آب‌زندگى من به حق ، لب شيرين توست و به حق رنگ و بوى تو اى نوبهار خوبى و زيبايى ) معنى بيت ( 3 ) ( به حق گرد و غبار راه تو كه سايه‌افكن اميد و آرزوست و به حق خاك پاى تو كه آب زلال و صاف نسبت به آن حسد مىبرد ) معنى بيت ( 8 ) ( اگر تو با رضا و رغبت به حافظ توجه نكنى از سر و جان مىگذرد چه رسد به ثروت و مقام و دارايى ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - همه مىدانند كه شما به او دلبسته‌اى و نيازى به ابراز و قسم نمىباشد ، پس بايد صبر و شكيبايى را پيشه سازى . 2 - عشق مكتبى است كه قيل و قال ندارد بلكه حال و هواى ديگرى دارد كه جز سكوت و ديدار معشوق و يادآورى خصال و زيبايىهاى او كلامى نبايد بر زبان آورد زيرا عاشق در برابر معشوق چون حركت پرده‌اى است كه از خود اراده‌اى ندارد بلكه به ارادهء معشوق تكان مىخورد . 3 - اگر صبر و شكيبايى را پيشه كنى حتما به مقصود خواهى رسيد . 4 - نياز زمان را در نظر بگير و اقدام كن بقول معروف بر خلاف جهت آب شنا كردن خطاى محض مىباشد . 5 - مردى از مردان حق و اولياى الهى را ملاقات خواهى كرد او پندى به شما مىدهد ، به گوش جان پذيرا باش . 6 - خريد سودمند ولى فروش را صلاح نمىدانم اما شغل و مكان را مىتوانى تغيير بدهى ولى زمان براى ازدواج زود است . سفر انجام مىيابد و مسافر مژده‌اى مىآورد ، مبارك باشد . اگر مىخواهيد بيمارتان شفا يابد در 6 شب متوالى با حضور قلب و معنى از سورهء مباركه « الشعراء » آيهء 80 « وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ . . . » تا 6 آيه بعد از آن را بخوانيد . 7 - خواجه در بيتهاى 4 - 5 - 6 به ترتيب فرمايد : ( قسم به زيبايىهاى تو كه شيوهء راه رفتن كبك را دارى و به حق غمزه‌هايت كه چون عشوه‌هاى چشم غزال است ) ( به حق بوى خوش خلق تو و بوى نسيم صبح ، به حق بوى زلف تو و نسيم شمال ) ( به حق آن عقيقى كه مهر خانم چشم ماست و به حق آن گهرى كه در درج سخن است ، بسيار دوستت دارم ) خود تفسير كنيد . 8 - در امور هنرى موفقيت همراه شماست ولى در كارهاى سخت ، موفقيت چندانى نداريد ، اطلاعات رايانه‌اى شما موجب عقب افتادن از ساير امور مىگردد .